menu

Troost en steun

Onderstaande blog heb ik eind vorig jaar geschreven en vervolgens op de plank laten staan. Het voelde nog niet als het juiste moment om het te publiceren. Nu komt dit thema op verschillende wijze steeds weer naar voren in gesprekken en mijn leven.

manon, vrijdag 13 mei 2016

Het is zo belangrijk om het verschil tussen troost en steun helder te hebben. Het lijkt misschien gedoe over woorden, maar het is in mijn ogen heel essentieel. Bij troost pak ik je iets af. Ik zeg: huil maar niet, het komt wel goed (weet ik veel of het goed komt, het klinkt alleen zo fijn). Bij steun geef ik je iets. Ik zeg: huil maar, ik sta naast/achter je. Je hoeft dit niet helemaal alleen te doen. Bij de eerste neem ik de verantwoordelijkheid over, waar ik dat helemaal niet kan en daar ook helemaal geen recht op heb. Bij de tweede laat ik de verantwoordelijkheid bij jou. Maar ik laat je niet in de steek.

Dit is wat ik november 2015 schreef:

In de afgelopen maanden zijn in mijn omgeving meerdere mensen op zeer plotselinge wijze overleden. De ergste nachtmerrie van iedere ouder, de grootste angst van iedere partner. Hun dierbaren bleven achter met een enorm, voor buitenstaanders niet te bevatten verdriet.

Het heeft mij aan het denken gezet over troost en steun.

Wat mij opviel aan de rouwkaarten die ik heb gezien en heb overwogen te sturen is dat er over het algemeen teksten opstaan die de rouwenden willen troosten. Het gaat over mooie en gelukkige herinneringen, en dat we die vooral moeten koesteren en daar troost uit putten. Ik merkte dat ik mij vreselijk irriteerde aan al deze troostende woorden. Het kostte mij even om te beseffen hoe dat kwam.

Troost zegt eigenlijk dat we snel voorbij moeten gaan aan het verdriet. Troost zegt: ik maak het weer een beetje beter voor je. Het zware verdriet mag er wel zijn, maar niet te lang, want dat kunnen we niet dragen. Daarmee gaan we aan het proces van het ervaren en doorwerken van het gemis voorbij. Het doet de rouwende geen recht.

Steun daarentegen zegt: In al je gemis, in al je verdriet ben ik er. Je mag even leunen, ik zorg dat je niet valt. Dat is waardevoller voor het hele proces. Jij bent als steun niet verantwoordelijk voor het beter maken. Je bent er ter vervanging van de grond onder de voeten, van de steun in de rug.

In mijn eerstejaarstraining aan de Academie voor Integrale Menswetenschappen SPSO leerde mijn toenmalige trainer mij: Het geven van de tissue is troost, het zorgen dat ze er staan om zelf te pakken is steun. Het erkennen van verdriet en zorgen dat iemand steun ervaart zorgt voor groei bij de rouwende en erkent diegene in haar of zijn eigen kracht en mogelijkheden. Zo komt de ruimte voor alle mooie en dierbare herinneringen vanzelf. Er is geen tekstje op een rouwkaart voor nodig.

Binnen Vidante zorg ik dat er steun geboden wordt waar nodig. Troost hou ik buiten de deur. Ik geef steun, maar neem jouw verantwoordelijkheid voor jezelf, je proces, je verdriet, je leven, je vreugde, je hoop, niet van je af.

comments powered by Disqus